کسب و کارمدیریت

سیستماتیک فکر کردن در بستر سیستم

در خصوص سیستماتیک فکر کردن و رسیدن به نتیجه معقول از جهات مختلف مطالب بسیار زیادی نوشته شده است و به آن از جنبه های مختلف پرداخته شده است. اینکه در جوامع غیر پیشرفته تولیدات علمی و تکنولوژیکی در زمینه های مختلف بسیار ناچیز هستند شاید یکی از عوامل موثر آن عدم سیستماتیک فکر کردن باشد و این قطعا به عدم وجود سیستم و ساختار کامل و درست نیز بر می گردد. ولی سوال این است که آیا بدون وجود سیستم و ساختار می توان سیستماتیک فکر کرد. و آیا بدون سیستماتیک فکر کردن می توان به نتیجه مفید و مستمر دست یافت؟ آیا بدون سیستم و ساختار می توان پیشرفت کرد؟ آیا یکی از عوامل مهم عقب ماندگی کشورها عدم وجود سیستم و سیستماتیک فکر کردن است؟

سیستم ها

سیستم را می توان مجموعه مشخص و منظمی دانست که از اجزای با هم مرتبط تشکیل گردیده است که این اجزا برای رسیدن به یک مقصود معین با یکدیگر در حال تعامل هستند. با در نظر گرفتن این تعریف یک سیستم برای حصول نتیجه یا نتایج مشخصی به وجود می آید و اجزای این سیستم برای رسیدن به این اهداف به کار گرفته می شوند و وظایف خود را به انجام می رسانند. طبیعتا ارزیابی سیستم با احتساب تمام اجزاء آن بعنوان عضوی از آن سیستم، امکان پذیر است. عملکرد سیستم با میزان نزدیکی و یا دوری از اهداف تعریف شده قابل ارزیابی است و لذا عملکرد اجزاء سیستم نیز با ارزیابی عملکرد آنها در مقایسه با اهداف کل سیستم قابل اندازه گیری خواهد بود.

اجزاء سیستم

  1. ورودی‌ها
  2. فرآیندها
  3. خروجی‌ها
  4. بازخورد

تفکر سیستمی

تفکر سیستمی به این معناست که اجزای یک مجموعه را به صورت مجزا مورد ارزیابی قرار ندهیم و یک مجموعه را بصورت سیستم یکپارچه نگاه کنیم. در صورتیکه تمام اجزاء یک سیستم بطور سیستمی و یکپارچه مورد بررسی قرار گیرند آنگاه بسیاری از اعمال در مقایسه با اهداف سیستم مورد واکاوی قرار می گیرد. تفکر سیستمی به این معناست که به همه چیز یک سیستم در ارتباط با کلیت سیستم نگاه کنیم و عملا در راستای سیستم، اجزای آن را بررسی نماییم. تفکر سیستمی با اعتقاد راسخ به سیستم پیوند عمیقی دارد.

 سیستم ناقص

عبارت سیستم ناقص بطور کامل عبارتی اشتباه است ولی اشتباهی مصطلح می باشد. یعنی سیستم نمی تواند ناقص باشد و وقتی از سیستم حرف می زنیم مکانیزمی را متصور می شویم که برای رسیدن به اهداف مشخصی و با تمام تعاریف یک سیستم بنا نهاده شده است لذا سیستم ناقص نداریم و فقط مجموعه ای داریم که برای رسیدن به سیستم هنوز نقص دارد. یک سیستم برای اصلاح انحراف از اهداف خود مکانیزمهای مشخص و معینی دارد و با اقداماتی که درون آن انجام می شود باعث بهبود فرآیندها و اصلاح نتایج در راستای نزدیک شدن به اهداف می شود.

سیستم ضعیف

سیستم می تواند ضعیف و یا قوی باشد. سیستم ضعیف دارای تمام اجزای مورد نیاز سیستم و پارامترها و مشخصات مربوطه است ولی فرآیندهای درون سیستمی آن قوی و خوب تعریف نشده است و بر مبنای دانش و تجربه مناسب بنا نگردیده است. در هر صورت سیستم به همراه تفکر سیستمی امکان بهبود را فراهم می کند.

سیستماتیک فکر کردن

زمانیکه به مسائل بصورت سیستماتیک فکر کنیم آنگاه می توانیم مشکلات و ضعف ها را استخراج کنیم و در صورتیکه سیستمها بطور قوی تعریف شده باشند آنگاه با مکانیزمهای تعریف شده قادر به اصلاح هستند.

سیستماتیک فکر کردن در بستر سیستم معنی پیدا می کند و بدون تفکر سیستمی نمی توان به نتایج مفید که دارای پیوستگی باشد رسید. لذا بدون سیستم عملا رشد و پیشرفت بطور کامل بی معنی است. سیستم و سیستماتیک فکر کردن شرط لازم برای رشد و پیشرفت مستمر است. درست است که سیستمها نیز می توانند ضعیف باشند و به نتیجه مطلوب نرسند ولی باید دانست که بدون سیستم هیچ راهی برای تکامل نیست.

شرط لازم برای هر نوع پیشرفت و تکاملی وجود سیستم و سیستماتیک فکر کردن است و شرط کافی وجود فرآیندهای قوی و بر پایه دانش و تجربه می باشد.

نتیجه

تا زمانیکه به سیستم و ساختار اعتقاد نداشته باشیم و منافع فردی بر منافع سیستمی اولویت داشته باشد هیچگاه نمی توانیم در هیچ زمینه ای به تولید و پیشرفت برسیم. هیچگاه علم و تکنولوژی در مجموعه ای که بی سیستم باشد قابل رشد نخواهد بود.

همچنین بخوانید:

اثربخشی ، کارآیی و بهره وری
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن