پزشکیسلامت و تغذیه

چگونه سیستم ایمنی بدن خود را تقویت کنیم

راه های مفید برای تقویت سیستم ایمنی بدن و مقابله با بیماری ها

چگونه می توانیم سیستم ایمنی بدن خود را تقویت کنیم ؟ به طور کلی، سیستم ایمنی بدن تاثیر قابل توجهی در دفاع در برابر میکروارگانیسم های بیماری زا انجام می دهد. اما گاهی اوقات سیستم ایمنی بدن موفق نمی شود: یک میکروب با موفقیت حمله کرده و شما را بیمار می کند. آیا امکان مداخله در این روند و تقویت سیستم ایمنی بدن وجود دارد؟ اگر رژیم غذایی خود را بهبود ببخشیم چه می شود؟ ویتامین های خاص یا داروهای گیاهی مصرف کنیم؟ به امید ایجاد پاسخ ایمنی تقریباً کامل، سایر سبک های زندگی را به کار گیریم؟

برای تقویت سیستم ایمنی بدن چه کاری می توانیم انجام دهیم؟

ایده تقویت سیستم ایمنی فریبنده است، اما توانایی انجام آن به چندین دلیل بسیار سخت است. ایمنی بدن دقیقاً یک سیستم است و نه یک چیز منفرد. برای عملکرد خوب، به تعادل و هماهنگی نیاز دارد. هنوز موارد زیادی وجود دارد که محققان در مورد پیچیدگی ها و ارتباط متقابل پاسخ ایمنی نمی دانند. در حال حاضر، هیچ ارتباط مستقیمی از نظر علمی بین سبک زندگی و افزایش عملکرد ایمنی بدن وجود ندارد.

اما این بدان معنا نیست که تأثیرات سبک زندگی بر سیستم ایمنی بدن مورد توجه نیست و نباید مورد مطالعه قرار گیرد. محققان در حال بررسی تأثیر رژیم غذایی، ورزش، سن، استرس روانی و سایر عوامل بر پاسخ ایمنی هم در حیوانات و هم در انسان هستند. در این میان، استراتژی های عمومی برای زندگی سالم روش خوبی برای شروع بهتر شدن سیستم ایمنی بدن است.

راه های سالم برای تقویت سیستم ایمنی بدن

اولین خط دفاعی شما انتخاب سبک زندگی سالم است. پیروی از دستورالعملهای عمومی درباره سلامتی بهترین گامی است که می توانید در جهت حفظ و تقویت طبیعی سیستم ایمنی بدن خود بردارید. هر قسمت از بدن شما، از جمله سیستم ایمنی بدن، در صورت محافظت در برابر حملات محیطی و تقویت توسط استراتژی های زندگی سالم مانند موارد زیر، عملکرد بهتری دارد:

  • سیگار نکشید
  • رژیم غذایی سرشار از میوه و سبزیجات داشته باشید
  • به طور منظم ورزش کنید
  • وزن سالم را حفظ کنید
  • اگر الکل می نوشید، فقط در حد اعتدال بنوشید
  • خواب کافی داشته باشید
  • برای جلوگیری از عفونت اقداماتی انجام دهید، مانند شستن مداوم دست ها و پختن کامل گوشت
  • سعی کنید استرس را به حداقل برسانید

افزایش ایمنی به روش سالم

بسیاری از محصولات موجود در قفسه های فروشگاه ادعا می کنند که ایمنی را تقویت یا حمایت می کنند. اما مفهوم تقویت ایمنی از نظر علمی چندان معنی ندارد. در حقیقت، افزایش تعداد سلول های بدن شما (سلول های ایمنی یا غیره) لزوما چیز خوبی نیست. به عنوان مثال، ورزشکارانی که درگیر “دوپینگ خون” می شوند (خون را در سیستم های خود پمپاژ می کنند تا تعداد سلولهای خون خود را افزایش داده و عملکرد خود را افزایش دهند) خطر سکته مغزی را افزایش می دهند.

تلاش برای تقویت سلول های سیستم ایمنی بدن به طور ویژه پیچیده است زیرا انواع مختلفی از سلول ها در سیستم ایمنی بدن وجود دارد که از بسیاری جهات به بسیاری از میکروب های مختلف واکنش نشان می دهند. کدام سلول ها را باید به چه تعداد تقویت کنید؟ تا الان دانشمندان پاسخ را نمی دانند. آنچه شناخته شده است این است که بدن به طور مداوم سلولهای ایمنی تولید می کند. مطمئناً بدن لنفوسیت هایی بیش از حد نیاز تولید می کند. سلولهای اضافی را از طریق یک روند طبیعی مرگ سلول به نام آپوپتوز از بین می برند (برخی قبل از اینکه اقدامی انجام دهند و برخی بعد از پیروزی در جنگ). هیچ کس نمی داند که سیستم ایمنی بدن برای عملکرد در سطح مطلوب خود به چه تعداد سلول یا بهترین ترکیب سلول ها نیاز دارد.

سیستم ایمنی و سن

با افزایش سن، توانایی واکنش ایمنی بدن کاهش می یابد که به نوبه خود به عفونت های بیشتر و سرطان بیشتر کمک می کند. با افزایش امید به زندگی در کشورهای پیشرفته، بروز بیماری های وابسته به سن نیز افزایش یافته است.

در حالی که برخی از افراد به بطور سالم مسن می شوند، نتیجه بسیاری از مطالعات این است که در مقایسه با افراد جوان، افراد مسن بیشتر به بیماری های عفونی مبتلا می شوند و حتی مهمتر از آن، احتمال مرگ بر اثر آنها وجود دارد. عفونت های تنفسی، آنفلوانزا، ویروس COVID-19 و به ویژه ذات الریه عامل اصلی مرگ و میر در افراد بالای 65 سال در سراسر جهان است.

هیچ کس به طور قطعی نمی داند که چرا این اتفاق می افتد، اما برخی از دانشمندان مشاهده می کنند که این افزایش خطر با کاهش سلول های نوع T ارتباط دارد، احتمالاً با ضعیف شدن غده تیموس با افزایش سن و تولید سلول های نوع T کمتر برای مقابله با عفونت این اتفاق می افتد. اینکه آیا این کاهش عملکرد تیموس، افت سلولهای T را توضیح می دهد یا اینکه سایر تغییرات نقش دارند کاملاً مشخص نیست. دیگران معتقدند که مغز استخوان در تولید سلولهای بنیادی که سلولهای سیستم ایمنی را به وجود می آورند، دارای کارآیی کمتری می شوند.

واکنش ایمنی به عفونت

کاهش واکنش ایمنی به عفونت ها با واکنش افراد مسن نسبت به واکسن اثبات شده است. به عنوان مثال، مطالعات انجام شده بر روی واکسن آنفلوانزا نشان داده است که برای افراد بالای 65 سال، این واکسن در مقایسه با کودکان سالم (بالای 2 سال) اثر کمتری دارد. اما علیرغم کاهش کارایی، واکسیناسیون آنفلوانزا و ذات الریه در مقایسه با عدم واکسیناسیون میزان بیماری و مرگ را در افراد مسن به طور قابل توجهی کاهش داده است.

به نظر می رسد ارتباطی بین تغذیه و ایمنی در افراد مسن وجود دارد. نوعی سوء تغذیه که به طور شگفت انگیزی حتی در کشورهای ثروتمند نیز رایج است به عنوان “سوء تغذیه ریز مغذی ها” شناخته می شود. سوء تغذیه ریز مغذی ها، که در آن فرد دارای کمبود برخی ویتامین های اساسی و مواد معدنی کمیاب است که از رژیم غذایی به دست می آید یا از طریق آن تکمیل می شود، می تواند در افراد مسن اتفاق بیفتد. افراد مسن تمایل به خوردن کمتری دارند و اغلب تنوع کمتری در رژیم های غذایی دارند. یک سوال مهم این است که آیا مکمل های غذایی به افراد مسن کمک می کند تا سیستم ایمنی سالم تری داشته باشند. افراد مسن باید این سوال را با پزشک خود در میان بگذارند.

رژیم غذایی و سیستم ایمنی بدن

مانند تمام نیروهای جنگی، ارتش سیستم ایمنی بدن نیز اگر خوب تغذیه کند آنگاه خوب عمل می کند. جنگجویان سیستم ایمنی سالم به تغذیه منظم و خوب نیاز دارند. دانشمندان مدتهاست تشخیص داده اند که افرادی که در فقر زندگی می کنند و دارای سوء تغذیه هستند، در معرض بیماری های عفونی هستند. اثر میزان افزایش بیماری ناشی از سوء تغذیه بر سیستم ایمنی بدن است قطعی نیست. هنوز مطالعات نسبتاً کمی در مورد تأثیرات تغذیه بر سیستم ایمنی بدن انسان انجام شده است.

برخی شواهد نشان می دهد که کمبودهای مختلف ریز مغذی ها (به عنوان مثال ، کمبود روی، سلنیوم، آهن، مس، اسید فولیک و ویتامین های A ، B6، C و E ) پاسخ های ایمنی را در حیوانات تغییر می دهند، همانطورکه در آزمایش اندازه گیری می شود. با این حال، تأثیر این تغییرات سیستم ایمنی بدن بر سلامت حیوانات کمتر مشخص است و هنوز اثر کمبودهای مشابه در پاسخ ایمنی بدن انسان ارزیابی نشده است.

بنابراین، چه کاری می توانید انجام دهید؟ اگر شک دارید که رژیم غذایی شما همه نیازهای ریز مغذی شما را تأمین نمی کند (شاید مثلاً سبزیجات را دوست ندارید) مصرف یک مکمل روزانه مولتی ویتامین و مواد معدنی ممکن است فراتر از اثرات مفید بر سیستم ایمنی بدن، مزایای سلامتی دیگری برایتان داشته باشد. مصرف دوزهای زیاد از یک ویتامین منفرد خوب نیست. مصرف مقدار بیشتر لزوما بهتر نیست.

آیا گیاهان و مکمل ها ایمنی را بهبود می دهند؟

با رفتن به یک فروشگاه بطری های قرص و داروهای گیاهی را می یابید که ادعای “پشتیبانی از ایمنی” و یا افزایش سلامت سیستم ایمنی بدن را دارند. اگر چه فهمیده اند برخی از مواد برای تغییر برخی از اجزای عملکرد ایمنی بدن موثر هستند، تا کنون هیچ مدرکی مبنی بر اینکه تقویت ایمنی را به نقطه ای که بهتر در برابر عفونت و بیماری محافظت شوید، به دست نیامده است. نشان دادن اینکه آیا یک گیاه (یا هر جزئی از آن ماده) می تواند ایمنی را افزایش دهد، هنوز یک موضوع بسیار پیچیده است. به عنوان مثال دانشمندان نمی دانند که آیا یک گیاه که به نظر می رسد سطح آنتی بادی های خون را بالا می برد، در واقع آیا کاری مفید برای ایمنی کلی بدن انجام می دهد یا خیر.

استرس و عملکرد ایمنی بدن

پزشکی مدرن رابطه نزدیک ذهن و بدن را درک کرده است. طیف گسترده ای از بیماری ها، از جمله ناراحتی معده، کهیر و حتی بیماری های قلبی، با تأثیرات استرس عاطفی مرتبط هستند. با وجود چالش ها، دانشمندان به طور فعال در حال بررسی رابطه بین استرس و عملکرد ایمنی بدن هستند.

برای یک چیز تعریف استرس دشوار است. آنچه ممکن است برای یک فرد وضعیت استرس زا به نظر برسد برای شخص دیگر اینطور نیست. هنگامی که افراد در معرض موقعیت هایی قرار می گیرند که آنها را استرس زا می دانند، اندازه گیری میزان استرس برای شان دشوار است و برای دانشمندان سخت است که بدانند آیا تصور ذهنی فرد از میزان استرس دقیق است یا خیر. دانشمند فقط می تواند مواردی را که ممکن است استرس را منعکس کند مانند تعداد دفعات ضربان قلب در هر دقیقه را اندازه گیری کند، اما اینها می تواند عوامل دیگری را منعکس کند.

استرس

با این حال، بیشتر دانشمندان که در حال مطالعه رابطه استرس و عملکرد ایمنی بدن هستند، یک فشار روانی ناگهانی و کوتاه مدت را مطالعه نمی کنند. بلکه سعی می کنند عوامل استرس زای مداوم و مکرر معروف به استرس مزمن، مانند استرس ناشی از روابط با خانواده، دوستان و همکاران یا چالش های مداوم برای عملکرد خوب در کار فرد را مطالعه کنند. برخی از دانشمندان در حال بررسی این هستند که آیا استرس مداوم بر سیستم ایمنی بدن آسیب می گذارد یا خیر.

اما انجام آنچه دانشمندان “آزمایش های کنترل شده” در انسان می نامند دشوار است. در یک آزمایش کنترل شده، دانشمند می تواند یک و تنها یک عامل را تغییر دهد، مانند مقدار یک ماده شیمیایی خاص و سپس تأثیر آن تغییر را روی برخی دیگر از پدیده های قابل اندازه گیری، مانند مقدار آنتی بادی تولید شده توسط نوع خاصی از سلول سیستم ایمنی، وقتی در معرض ماده شیمیایی است، اندازه گیری کند. در یک حیوان زنده و به ویژه در یک انسان، این نوع کنترل امکان پذیر نیست، زیرا در آن زمان اتفاقات زیادی برای حیوان یا شخص رخ می دهد وقتی که اندازه گیری ها انجام می شود. علیرغم این مشکلات اجتناب ناپذیر در اندازه گیری رابطه استرس با ایمنی، دانشمندان در حال پیشرفت هستند.

آیا سرما سیستم ایمنی بدن را ضعیف می کند؟

تقریباً همه مادران این جمله را می گویند: “کت بپوش در غیر این صورت سرما میخوری!” آیا او درست می گوید؟ احتمالاً نه، قرار گرفتن در معرض دمای نسبتا ​​سرد حساسیت شما به عفونت را افزایش نمی دهد. دو دلیل وجود دارد که زمستان “فصل سرماخوردگی و آنفولانزا” است. در زمستان، مردم وقت بیشتری را در خانه می گذرانند، در تماس نزدیک با دیگر افرادی که می توانند میکروب های خود را منتقل کنند. همچنین وقتی هوا سرد و رطوبت کمتری دارد ویروس آنفلوانزا مدت بیشتری در هوا باقی می ماند.

اما محققان همچنان به این سوال علاقه مند هستند. برخی آزمایش ها با موش ها نشان می دهد که قرار گرفتن در معرض سرما ممکن است توانایی کنار آمدن با عفونت را کاهش دهد. اما در مورد انسان چطور؟ دانشمندان مردم را در آب سرد غوطه ور کرده و دیگران را برهنه در دمای زیر یخ زدگی قرار داده اند. آنها بر روی افرادی که در قطب جنوب زندگی می کنند و کسانی که در اکتشافات کوهستانی کانادا به سر می بردند، مطالعه کرده اند. نتایج مخلوط شده اند. به عنوان مثال، محققان افزایش عفونت های تنفسی فوقانی را در اسکی بازان مسابقه ای بین کشور که به شدت در سرما ورزش می کنند، ثبت کرده اند، اما اینکه آیا این عفونت ها به دلیل سرما یا عوامل دیگر (مانند ورزش شدید یا خشکی هوا) است معلوم نیست.

سرما

گروهی از محققان کانادایی که صدها مطالعه پزشکی را در این زمینه بررسی کرده و برخی از تحقیقات خود را انجام داده اند، نتیجه گرفتند که هیچ نگرانی از قرار گرفتن در معرض سرمای متوسط ​​نیست (این هیچ تاثیری مخرب بر سیستم ایمنی بدن انسان ندارد). آیا وقتی بیرون هوا سرد است باید خود را واقعا بپوشانید؟ اگر ناراحت هستید، یا اگر می خواهید برای مدت طولانی در فضای باز باشید که مشکلاتی از قبیل سرمازدگی و هیپوترمی در معرض خطر باشد، پاسخ “بله” است. اما نگران سیستم ایمنی نباشید.

ورزش برای سیستم ایمنی خوب است یا بد؟

ورزش منظم یکی از ارکان زندگی سالم است. این باعث بهبود سلامت قلب و عروق، کاهش فشار خون، کمک به کنترل وزن بدن و محافظت در برابر انواع بیماری ها می شود. اما آیا به تقویت طبیعی سیستم ایمنی بدن و حفظ سلامت آن کمک می کند؟ درست مثل یک رژیم غذایی سالم، ورزش نیز می تواند به سلامت عمومی و در نتیجه سیستم ایمنی سالم کمک کند. این ممکن است حتی مستقیم تر با کمک به گردش خون خوب، که به سلولها و مواد سیستم ایمنی بدن اجازه می دهد آزادانه در بدن حرکت کنند و کار خود را به طور موثر انجام دهند.

منبع:

https://www.health.harvard.edu

برچسب ها
نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن